Archiefbeschrijving

Archief van Renaat Braem

Identificatie

referentie code

BE 317487 BR

Titel

Archief van Renaat Braem

Datering

  • 1883 - 2001 (Vervaardig)

Beschrijvingsniveau

Archief

Omvang en medium

16 m (archief, foto’s, video’s, cassettes, voorwerpen, maquettes) en ca. 10.000 tekeningen en plannen in diverse formaten.

Context

Archiefvormer

Braem, Renaat

Biographical history

Archiefbewaarplaats

Geschiedenis van het archief

Renaat Braem (°1910-†2001) behoort tot de belangrijkste vertegenwoordigers van de naoorlogse architectuur in België. Zijn vroegste werken dateren van omstreeks 1930, zijn laatste projecten uit het midden van de jaren ’80. Braem was een gedreven modernist met een sociale missie. De ideologie die hij in tal van geschriften ontwikkelde, getuigde van een onverzettelijk geloof in de maakbaarheid van de maatschappij.

Renaat Braem droeg een belangrijk deel van zijn persoonlijk en professioneel archief in 1999 over aan het Vlaams Instituut voor Onroerend Erfgoed (VIOE). Het archief omvat tevens het archief van zijn echtgenote, grafisch kunstenaar Elza Severin.

In de jaren 1970 en 1980 schonk Renaat Braem een deel van zijn archief aan de Archives d'Architecture Moderne (AAM). Sommige projectdossiers raakten zo verspreid over twee archiefinstellingen. In de inventaris wordt dan ook meermaals naar het AAM verwezen.

Verwerving

In 1999 schonk Renaat Braem zijn eigen woning met inboedel, gelegen aan de Menegemlei nr. 23 te Antwerpen-Deurne, aan de Vlaamse Gemeenschap - Afdeling Monumenten en Landschappen. Na zijn overlijden in 2001 werd in de woning nog een groot deel van zijn persoonlijk en professioneel archief aangetroffen.

De dossiers werden overgebracht naar de Afdeling Monumenten en Landschappen in Brussel, waar het materiaal voorlopig werd geordend, beschreven en verpakt. Bij de oprichting van het Vlaams Instituut voor het Onroerend Erfgoed in 2004 verhuisde het archief mee. Braems woning kreeg na een grondige restauratie in 2003 een nieuwe functie als huismuseum.

Inhoud en structuur

Bereik en inhoud

Het archief documenteert zowel het persoonlijk leven als de professionele carrière van Renaat Braem. Het grootste deel van het archief bestaat uit "getekend" materiaal (voorstudies, ontwerpschetsen en bouwplannen, maar ook schetsboekjes, reistekeningen, grafisch werk en kunstwerken). Daarnaast omvat het archief ook briefwisseling (privé en professioneel), projectdossiers, studiemateriaal, manuscripten van lezingen, artikels en ook delen van het familiearchief van Braems ouders en grootouders.

Selectie

Er werd niet in het archief geselecteerd door de archiefvormer. Het archief werd wel door het VIOE geschoond.

Aanvullingen

De afgelopen jaren ontving het archief enkele schenkingen van fotomateriaal.

Ordening

De indeling van de inventaris is grotendeels gebaseerd op het schema uit de door het CVAa gepubliceerde “Handleiding architectuurarchieven” (zie regels of afspraken hieronder), aangepast aan de eigenheid van het archief. Een chronologische indeling van de projectdossiers per tien jaar bevordert de overzichtelijkheid van de inventaris. Het grote belang van dit archief voor de Belgische architectuurgeschiedenis leidde tot het besluit om een groot deel van het aanwezige materiaal tot op stukniveau te beschrijven.

Voorwaarden voor raadpleging en gebruik

Raadpleging

Het archief is toegankelijk op afspraak (zie http://archief.vioe.be).

Reproductie

Renaat Braem heeft de vermogensrechten op het grootste deel van het door het VIOE beheerde archief tegelijk met de stukken aan het VIOE overgedragen. Voor alle inlichtingen ivm de reproductie van deze beelden, dient u zich te wenden tot het VIOE-archief. In het archief van Renaat Braem wordt ook beeldmateriaal bewaard van de fotografen Alfons De Belder (°1921-†2004) en Frank Philippi (°1921). De beelden van deze laatste worden beheerd door SABAM.

Taal

  • Duits
  • Engels
  • Frans
  • Nederlands

Schrift

  • Latijn

Fysieke kenmerken en technische vereisten

Toegangen

Een gedetailleerde inventaris van alle aanwezige plannen en tekeningen en van het fotomateriaal is aanwezig in een access-databank en kan op vraag geraadpleegd worden.
Voor andere archiefonderdelen zijn eveneens nadere toegangen beschikbaar. Dit wordt steeds bij het betreffende onderdeel aangegeven.

Verwant materiaal

Bestaan en bewaarplaats van originelen

Het Vlaams Instituut voor Onroerend Erfgoed beschikt over digitale reproducties van tekeningen- en fotocollecties van Renaat Braem in privé-bezit en bij de Archives d’Architecture Moderne (zie verder bij verwante beschrijvingseenheden).

Bestaan en bewaarplaats van kopiën

Een deel van de reeks plannen en tekeningen en van de fotocollectie is digitaal beschikbaar.

Verwante beschrijvingseenheden

Een deel van het archief van architect Renaat Braem (enkel professionele praktijk) werd tussen 1974 en 1985 aan de Brusselse instelling Archives d’Architecture Moderne geschonken.
In het Braemhuis worden naast Braems bibliotheek en documentatie, een aantal maquettes bewaard en een deel van zijn kunstproductie (schilderijen en beeldhouwwerken).
Het VIOE bewaart het archief van Braems echtgenote, Elza Severin, dat in een aparte inventaris zal worden beschreven.

Aantekeningen

notitie

Bij de opmaak van het archiefschema en voor het verzamelen van contextinformatie werd van een aantal onontbeerlijke bronnen gebruik gemaakt:


  • BRAEM, R. 1987: Het schoonste land ter wereld, Leuven
  • BRAEKEN, J. (ed.) 2010: Renaat Braem 1910-2001 architect, Brussel
  • STRAUVEN, F. 1983: Renaat Braem - De dialectische avonturen van een Vlaams functionalist, Brussel
  • Mondelinge informatie van Jo Braeken, erfgoedonderzoeker bij het VIOE en curator van het Braemhuis

Trefwoorden

onderwerp trefwoord

plaatsnaam ontsluitingsterm

Persoon of organisatie

Beschrijvingsbeheer

Identificatie van de beschrijving

Identificatiecode van de instelling

Regels of afspraken

De indeling van de inventaris is grotendeels gebaseerd op de richtlijnen en het schema uit DE HOUWER, V., VAN IMPE, E. & VERPOEST, L. 2004: Handleiding architectuurarchieven: inventarisatie, Antwerpen. Voor de beschrijving van de stukken werd gewerkt met de ISAD(G) standaard.

status

Finale

Niveau van detaillering

Gedeeltelijk

Datum van de beschrijving, wijziging of verwijdering

De inventaris van Renaat Braem werd opgemaakt in 2009-2010.

Taal

Schrift

bronnen

Archivist's note

De inventaris van het Braemarchief werd opgemaakt door Marijke Michiels, archivaris bij het VIOE.

Metadata bij de afbeelding

Bestandsnaam

RenaatBraem_ElzaSeverin3.jpg

mediatype

Afbeelding

bestandsformaat

image/jpeg

bestandsgrootte

97.1 KiB

ingelezen

1 oktober 2010 16:16

Acties